جێگیری دوبەی، ژینگەی پەسەندی بازرگانی، شوێنەوارەکانی شێوازی ژیانی لوکس، و گۆڕانکارییە پێشکەوتوخوازەکانی سیاسەت، وای لێکردووە ببێتە ئامانجێکی سەرنجڕاکێش بۆ تاک و خێزانە دەوڵەمەندەکان. وێنە: شەتەرستۆک
زۆر دەوڵەمەندەکان بە ژمارەی پێوانەیی دەڕۆنە دوبەی، چونکە نادڵنیاییە جیۆپۆلەتیکی و ئابوورییەکانی سەرانسەری جیھان تاک و خێزانە دەوڵەمەندەکان دەخاتە بەر ئەوەی شوێنی سەلامەتیان بۆ سامانەکەیان و چاکی خۆیان بگەڕێن.
بەپێی پسپۆڕانی شوێنکەوتنی دەوڵەمەندەکانی جیھان، سەرنجڕاکێشی دوبەی تەنھا لە جێگیریدا نییە بەڵکو لە ژینگەی پەسەندی بازرگانی، شوێنەوارەکانی شێوازی ژیانی پلەی یەکەمی جیھان، خانووبەرەی لوکس، و گۆڕانکارییە پێشکەوتوخوازەکانی سیاسەت کە ڕێگا بۆ نیشتەجێبوونی ماوە درێژتر خۆش دەکەن.
دوبەی ئێستا شوێنی 210 سێنتیمیلیۆنێرە (کەسانێک کە سامانی خاوەن زیاتر لە 100 ملیۆن دۆلارە) و 15 میلیاردێر، بەپێی ڕاپۆرتی هێنلی و پارتنەرز، کۆمپانیایەکی پسپۆڕی پلاندانی نیشتەجێبوون و ڕەگەزنامەی جیھانی. پێشبینییەکان دەریدەخەن کە شارەکە لە شوێنێکی باشدایە بۆ چەسپاندنی زیاتری پایەکەی.
کۆمپانیاکە لە ڕاپۆرتی سێنتیمیلیۆنێرەکانی 2023دا ڕایگەیاند کە پێشبینی دەکرێت ژمارەی دانیشتوانی سێنتیمیلیۆنێرەکانی دوبەی بە ڕێژەی 78% لە دەیەی داهاتوودا زیادی بکات – کە خێراترین ڕێژەیە لە جیھاندا.
فیلیپ ئەمارانتی، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەری هێنلی و پارتنەرز کە سەرپەرشتی نووسینگەکانی دوبەی و پاکستانیش دەکات، موگناتیسی شارەکە ڕەدەکاتەوە بۆ “سامانی دروستکراوی لە هەردوو بازاڕە پێشکەوتوو و کەم پێشکەوتووترەکان” کە شوێنی سەلامەتیان دەگەڕێت لەناو نائارامی جیۆپۆلەتیکی و نیگەرانییە باجییەکانی شوێنەکانی وەک ئەوروپا و گفتوگۆکانی دوو لایەنە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سەبارەت بە باجەکان. بۆ ئەم چینی بەرزە، “هەڵبژاردنەکانیان کلیلی” پاراستنی سامانە.
لە هەمان کاتدا، ئەمارانتی گوتی، دوبەی چیرۆکی “سوپەربراند”ێکی بەرچاو جێبەجێ دەکات کە جەخت لەسەر سەلامەتی، ئاسانی چوونە ژوورەوە و بازرگانی، شوێنەوارەکانی شێوازی ژیانی پلەی یەکەمی جیھان دەکاتەوە کە لە پەروەردەوە تا خانووبەرە درێژ دەبێتەوە، و شوێنگەێکی ستراتیژی بازاڕی جیھانی – بەتایبەتی بە بەراورد بە شوێنە ڕکابەرەکانی وەک سینگاپور کە جەختی زیاتر لەسەر ئاسیایە. دوبەی سەرنجی بۆ ئەوەش ڕاکێشا کە سنوورەکانی لە کاتی قەدەغەکردنی پەتای کۆڤیددا کراوە بوو، پەیامی “کراوەیە بۆ بازرگانی” کە لە شوێنەکانی تری جیاواز بوو.
ئەم ستراتیژییە سودێکی هەبووە، وەک ئەمارانتی چاودێری کاریگەری “بەفرەڕژان”ی گەیشتنی سێنتیمیلیۆنێرە سەرەتاییەکان کە شەپۆلی کۆچکردنی گەورەتر بە هۆی تۆڕە کۆمەڵایەتییە دەوڵەمەندەکانەوە کە ڕوو لە یەکتر دەکەن، زیادی دەکات. “ئەم خەڵکانە حەز دەکەن لە ناو خۆیاندا بژین.”
دوبەی شوێنی ژمارەیەکی بەرچاوی سێنتیمیلیۆنێر و میلیاردێرە. وێنە: شەتەرستۆک
جاریکە کە شاراوە بوو، زۆرێک لە تاکە دەوڵەمەندەکانی بازاڕە پێگەیشتووەکان “دوبەیان بە باشی نەدەناسی” بەڵام دوای گەشتەکانی سەردەمی پەتا و گەشتە بازرگانییەکان کە گۆڕا بۆ کۆچکردنی هەرەمەکی، پێیان خۆش بوو.
بەرزترین ڤیزا زیوەکان زیاتر لە 150,000 دەرچووە
کلیلی سەرەکی کۆچی سامان بۆ دوبەی بریتی بوو لە پرۆگرامی ڤیزا زیو کە لە ساڵی 2019دا پێشکەش کرا. ڤرۆنیکا کۆتدێمی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سەرۆکی سیتیزنشیپ ئینڤێست، ڕەخنەی لەم دەستپێشخەرییە نیشتەجێبوونی ماوە درێژەی برد کە “بڕواپێکردنی وەبەرھێنانی بەهێزکردووە و ژینگەیەکی سەرنجڕاکێشی دروستکردووە” و ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی دەکات بە ڕابەر لە بواری نیشتەجێبوون لە ڕێگەی وەبەرھێنانەوە کە بە شێوەیەکی نەریتی شوێنەکانی وەک پورتوگال زاڵ بوون. زیاتر لە 150,000 ڤیزا زیو دەرچوون، بەپێی ئامارە فەرمییەکان.
بەڵام، ئەمارانتی هەستی جیاوازی دەربڕی. باوەڕی وایە کە ڤیزا زیو چیتر ئەوەندەی پێشوو ئارەزووی لێناکرێت، بەتایبەتی کە وڵاتە دراوسێکەی کەنداوی وەک عەرەبستانی سعوودی، قەتەر و بەحرەین ڤیزای زیو دابین دەکەن. سەرنجڕاکێشی ڕاستەقینە، وەک گوتی، “یارییە درێژخایەنەکەیە”: نیشتەجێبوونی هەرەمەکی.
“ئەوە فیلە ژوورەکەیە. ئایا ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی لە خاڵێکدا ئەوەندە داهێنەر دەبێت کە ڕەنگە پرۆسەیەک هەبێت بۆ ئەوەی خەڵک بتوانن ڕۆژێک سروشتی ببن؟ ئەوە لەوانەیە یارییە درێژخایەنەکە لێرەدا بێت. ڕەنگە حکوومەت بوێت پەرەپێدانی ڤیزا زیو بەرچاو بگرێت، کە لەوانەیە نیشتەجێبوونی هەرەمەکی بێت،” وتی، زیادیشی کرد کە ئەمە یارمەتی چەسپاندنی زیاتری سەرنجڕاکێشی شارەکە بۆ چینی زۆر دەوڵەمەند دەدات بە ڕاکێشانی زیاتر.
“ئەگەر ڕۆژێک بڕیار بدەن نیشتەجێبوونی هەرەمەکی بدەن، ئەمە ژمارەی ئەو خەڵکانەی کە دێنە ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی دوو هێندە دەکات.”
زیاتر لە 150,000 ڤیزا زیو دەرچووە، کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی دەکات بە ڕابەر لە بواری نیشتەجێبوون لە ڕێگەی وەبەرھێنانەوە
دەوڵەمەندەکانی ڕوسیا و چین بەرەو دوبەی ڕادەکەن
بەپێی کۆتدێمی، بەڵام، ڕوسەکان وەک خێراترین نەتەوەی وەبەرھێنەر لە دوبەی سەریهەڵداوە لەم ساڵدا، بە قازانج کردن لە دەرفەتەکانی وەبەرھێنانی خانووبەرە کە بەستراون بە مۆڵەتی نیشتەجێبوونەوە لە ناوەڕاستی شەڕی وڵاتەکەیان لەگەڵ ئوکراینا.
لە ساڵی 2022دا، ڕوسەکان کەمتر لە 2%ی دانیشتووانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبییان پێکهێناوە، بەڵام ئەم ژمارەیە گەیشتووەتە 6%ی هەموو وەبەرھێنەرەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی تا ئێستەی ئەم ساڵ، وتی.
ئەم ڕەوتە لە وەبەرھێنەرە چینییەکاندا دیار بوو، کە چالاکی وەبەرھێنانی خانووبەرەیان لە وڵاتدا 130% زیادی کردووە لە ساڵی 2021ەوە، بەپێی کۆمپانیای خانووبەرەی ئالسۆپ و ئالسۆپ. ئەمە بە شێوەیەکی بەرچاو بەهۆی کازینۆی داهاتوو لە ڕاس ئەلخەیمەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبیدا.
نەتەوە جیاوازەکانی باشووری ئاسیا، ئەفریقا، ئاسیای ناوەڕاستیش گرنگییەکی زۆری بە پرۆگرامەکانی دوبەی داوە بەپێی شیکردنەوەکەی.
ڤیزا زیو “بڕواپێکردنی وەبەرھێنانی بەهێزکردووە و ژینگەیەکی سەرنجڕاکێشی بۆ وەبەرھێنەری بیانی، خاوەن بازرگانی و تاکە بەهرەمەندان دروستکردووە کە سەقامگیری و دەرفەت دەگەڕێن لە ناو وڵاتدا،” کۆتدێمی وتی، کە تێبینی کردووە کە بینیویەتی هەڵبژاردنی نیشتەجێبوون لە ڕێگەی وەبەرھێنانەوە گرنگییەکی زۆری لەنێو موشتەرییە خاوەن سامانە بەرزەکاندا پەیدا کردووە.
“بە شێوەیەکی نەریتی، وڵاتە ئەوروپییەکانی وەک پورتوگال، ئیسپانیا و یۆنان وەک هەڵبژاردنی سەرەکی بۆ ئەم جۆرە پرۆگرامانە سەیر دەکران. بەڵام، ڤیزا زیوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی سەرکەوتووانە ئەم دۆخەی ڕکابەری کردووە. ئەمە بە 152,000 ڤیزا زیوەی کە لە نێوان ساڵانی 2019 و 2022دا دەرچوون دیارە، وەک بەڕێوەبەرایەتی گشتی نیشتەجێبوون و کاروباری بیانییان (GDRFA) ڕایگەیاندووە،” وتی.
زۆربەی پرسیارەکانی ئەم پۆلە کە لە سیتیزنشیپ ئینڤێستدا بینراون، کۆتدێمی وتی، لە وەبەرھێنانی خانووبەرەدا بوون.
بەپێی نیکیتا کوزنێتسۆڤ، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای خانووبەرەی پلە بەرزی میترۆپۆلیتەن، نیشتەجێبوونە زۆر لوکسەکان لە دوبەی گەیشتوونەتە ئاستێکی پێش نهبینی چونکە “نادڵنیایی باڵادەست لە بازاڕە ڕۆژئاواییەکان، ڕوسیا و ئاسیا.”
“تاکە دەوڵەمەندەکان بە چالاکی شوێنی سەلامەت دەگەڕێن کە بتوانن پاراستن و باشترکردنی وەبەرھێنانەکانیان بکەن.”
هەروەها، فەیسەڵ دۆڕانی، سەرۆکی توێژینەوەی مەنای لە کۆمپانیای ڕاوێژکاری خانووبەرەی نایت فرانک، وتی کە دوبەی وەک بازاڕێکی سەرەکی خانووی دووەم بۆ تاکە خاوەن سامانە بەرزەکان سەریهەڵداوە.
“لە ڕاپۆرتی ئامانج دوبەی 2023دا، بۆمان دەرکەوت کە 66%ی دەوڵەمەندەکانی جیھان حەز دەکەن خانووی دووەم لە دوبەی بکڕن. و کاتێک ڕەچاوی ئەو فاکتەرانە دەکەین کە زۆرترین کاریگەرییان لەسەر بڕیاردانیان هەیە، کە دەستڕاگەیشتن بۆ شوێنی سەوز وەک گرنگترین بەرچاوگرتن بۆ HNWI جیھانییەکانی ئامانجی دوبەی دەرکەوت، دەستڕاگەیشتن بۆ نەخۆشخانە وەک دووەم گرنگترین فاکتەر پلەی بەرزکرا.”
کاتێک شەپۆلە نوێیەکان بە ئاسایی نیشتەجێ دەبن، زیاتر تۆڕەکان فراوان دەبن و موزاییکی دیمۆگرافیایی هەمەچەشنی دوبەی تەنها ڕاکێشانی قەبارەی گەورەتر دەکات کە داهاتووی هاوبەش دەگەڕێن.
ڕیفۆرمە پێشکەوتوخوازەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبی و حکوومەتی هاوبەش کۆچی سامان دەخەنە ڕێ
ئەمارانتی لە هێنلی و پارتنەرز جەختی لەسەر جیاوازییەکانی نێوان حوکمڕانی لە دوبەی و وڵاتەکانی تردا کردەوە.
“من ئەوروپیم، و بە ڕەخنەیی سەیری پڕۆسەی سیاسی دەکەم کە لەو وڵاتە دیموکراسی کۆنانەدا بوونیان هەیە چونکە کەمی هاوبەشی لە نێوان هاوڵاتیان، مەدەنییەکان و ئامێری سیاسی هەیە.”
ئەم بابەتانەی زۆر ناوچەی تری تووش کردووە هەستیان پێکراوە. ئەمارانتی زیادی کردنی تاوانی چەقۆ لە بەریتانیا، زیادی ژمارەی باڵای ڕاستڕەوەکان لە ئەڵمانیا و ئیتاڵیا، ململانێیە ئایینی و کەلتوورییەکانی کە لە فەڕەنسا دەریدەکەون، کارەساتە ئابوورییەکەی ئەرجەنتین، دابەزینی ڕێژەی لەدایکبوون لە ژاپۆن، و دەستدرێژی زیاتری حکوومەت بۆ سەر سامانی تایبەت لە چین، ڕیزکرد.
پڕۆسەی بڕیاردانی بەشداربووی دوبەی و هەوڵەکانی ڕابەرایەتی بۆ کۆکردنەوەی کەرتە جیاوازەکان هەستی هاوبەشی دروست دەکات و هەستی خەڵک پێدەدات کە دەنگیان هەیە لە شێوەدانی داهاتووی شارەکەدا. وێنە: شەتەرستۆک
دوبەی، لە هەمان کاتدا، ململانێکان لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی هاوبەشەوە چارەسەر دەکات “کە وا لە خەڵک دەکات هەست بکەن کە دەنگیان هەیە.”
“لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی عەرەبیدا، تۆ ڕابەرایەتیت کە بەردەوام کەرتە جیاوازەکان پێکەوە دەهێنێت و پرسیار دەکات، بۆیە گفتوگۆ هەیە؛ ئەوە ڕێگای دوو قیرارە و زۆر سەرکەوتووە،” وتی.
ئەم حوکمڕانییەی بەشداربوو متمانە لەناو تاکە دەوڵەمەندەکان و وەبەرھێنەراندا دەخاتە ڕێ.
“جیھان بە ڕاستی ڕووبەڕووی ململانێی قوڵە و لێرە لە دوبەی، ڕەنگە هەندێک ململانێت هەبێت بەڵام چارەسەر دەکرێن و بە هاوبەشی بە شێوەیەک وا لە خەڵک دەکات هەست بکەن کە دەنگیان هەیە. ئەمە وا لە خەڵک دەکات بیەوێت خۆیان بەستن و بەشێک بن لەم گەشتە. ئەوان دەیانەوێت وەبەرھێنان بکەن و بمێننەوە، و هەموو ئامرازەکان بۆیان دەست دەکەوێت. بۆیە چیرۆکێکی دیاردەییە،” وتی.
ڕیفۆرمە پێشکەوتوخوازەکان کە بە بڕیاردانی بەشداربوو تێکەڵ کراوە، پایەی دوبەی وەک ئامانجێکی پێشەنگ بۆ سەرمایەی گەڕۆک کە هەردوو داھات و باوەڕپێکردنی سیاسی دەگەڕێت، چەسپاندووە.
